Cây bòng bong là loại cây leo thân rễ bò, có thể dùng toàn cây làm thuốc hoặc bào tử của cây – hải kim sa. Bòng bong thường được sử dụng trong điều trị các bệnh lý đường tiết niệu như sỏi thận, tiểu ra máu, tiểu ra dưỡng chất,… Dưới đây là mô tả về cây và một số bài thuốc với bòng bong.
1. Đặc điểm hình thái của cây bòng bong
Cây bòng bong còn được gọi với một số tên khác như hải kim sa, thạch vi dây, cút này( Tày), dương vong, thạch vĩ đằng. Cây thuộc chi bòng bong ( chi Lygodium), là chi duy nhất của họ Lygodiaceae, có tên khoa học là Lyofodium japonium.
Cây bòng bòng có bào tử nằm dưới lá và phân tán bào tử khi tới thời điểm để phát triển giống loài. Bòng bong xanh tốt quanh năm, với thân dạng dây leo, thân rễ mọc bò. Lá cây dài, xẻ lá 2 – 3 lần lông chim, các lá chét của cây có hình tam giác; trục lá có lông, uốn ngoằn ngoèo. Việc sinh sản của lá chét giống với lá bình thường, nhưng lá có chiều dài ngắn hơn, các lá chét này thường là lá bậc hai, mang nhiều ổ túi ngắn 2 -10 mm, trong đó có nhiều túi bào tử. Bào tử của bòng bong hình 4 mặt hay gần hình cầu với một mặt dẹt có vách khá dày, màu vàng nhạt hay xám.
Cây bòng bong thường quấn chằng chịt trên các bụi cây cỏ từ đồng bằng, đồi đến vùng núi thấp ở độ cao không quá 600m đểu có thể phát hiện bòng bong. Cây ưa sáng và thường trung sinh. Cây thường mọc thành đám trong các trảng cây bụi, trảng cỏ, cây bụi thứ sinh hay ở ven rừng rậm thường xanh và nửa rụng lá, có khi cả ở đầm lầy ngập nước ngọt theo mùa.
2. Thành phần hóa học và bộ phận dùng làm thuốc của bòng bong
Cây bòng bong chứa flavonoid và một số axit hữu cơ: driocrassol, D-p-coumaril ariocrassol, tectoquinon, kaemprefol, stigmasterol.
