Nước đun sôi để nguội tưởng chừng an toàn nhưng cũng có thể bị “thiu” nếu để quá lâu. Chuyên gia cảnh báo, nước đun sôi để nguội quá 24 giờ có thể chứa lượng vi khuẩn vượt mức cho phép, tiềm ẩn nguy cơ gây hại cho sức khỏe.
Có nên dùng nước đun sôi để nguội sau 24 tiếng?
Khi nước vừa được đun sôi, nó gần như hoàn toàn sạch nhờ nhiệt diệt khuẩn. Tuy nhiên, trạng thái “sạch” này chỉ là tạm thời. Ngay khi nước nguội và tiếp xúc với không khí, vi khuẩn từ môi trường, bình chứa hoặc từ tay người rót có thể xâm nhập, làm nước tái nhiễm.
Nhiều người nghĩ rằng “nước đã đun sôi, để bao lâu cũng được”, nhưng các chuyên gia vệ sinh và dịch tễ học khẳng định, sau 24 giờ, nước đun sôi để nguội không còn an toàn tuyệt đối, đặc biệt ở khí hậu nóng ẩm như Việt Nam. Có ba nguyên nhân chính:
1. Nước tái nhiễm vi khuẩn từ không khí Không khí chứa hàng nghìn vi sinh vật, bụi mịn, nấm mốc và bào tử vi khuẩn. Khi nước nguội, quá trình trao đổi khí khiến vi sinh vật “rơi” vào nước và bắt đầu sinh sôi, nhất là khi bình đặt ở nơi có ánh sáng và nhiệt độ trên 25°C.
Bình thủy tinh, nhựa hay bình lọc nếu không rửa kỹ có thể tích tụ cặn, rêu, biofilm (màng vi sinh vật) ở đáy hoặc thành bình.
3. Vi khuẩn phát triển nhanh trong điều kiện ẩm và yếm khí Nghiên cứu vi sinh cho thấy, sau 12–24 giờ bảo quản ở nhiệt độ phòng, lượng vi khuẩn trong nước có thể tăng gấp nhiều lần so với lúc vừa nguội. Một số loài phổ biến như E.coli, Pseudomonas aeruginosa, Coliform có thể gây rối loạn tiêu hóa, tiêu chảy và nhiễm khuẩn đường ruột.
Đun sôi không tiêu diệt hoàn toàn tất cả vi sinh vật. Một số bào tử vi khuẩn hoặc tảo lam (cyanobacteria) chịu nhiệt cao và có thể hồi sinh khi nước nguội, tiếp tục phát triển. Ngoài ra, các ion kim loại nặng như chì (Pb), asen (As), mangan (Mn) trong nước chưa xử lý tốt không bị loại bỏ, lâu ngày có thể kết tủa, bám đáy bình và ảnh hưởng đến gan, thận nếu sử dụng lâu dài.
Đun sôi không tiêu diệt hoàn toàn tất cả vi sinh vật. Một số bào tử vi khuẩn hoặc tảo lam (cyanobacteria) chịu nhiệt cao và có thể hồi sinh khi nước nguội, tiếp tục phát triển.
