Củ dền còn được gọi là củ dền đỏ, thường có màu đỏ thẫm hoặc màu tím than. Đây còn là nguyên liệu chế biến nên nhiều món ăn và thức uống, chẳng hạn như nước ép củ dền, canh củ dền, tiết canh củ dền… hay nhuộm màu cho một số món ăn, bánh mứt.
Theo các chuyên gia dinh dưỡng, trong 136g củ dền chứa tối đa 60 calo (87% nước, 8% chất bột đường, 2 – 3% chất xơ). Khi được ép lấy nước, củ dền giữ lại lượng lớn vitamin, khoáng chất và hoạt chất sinh học từ thực vật, bao gồm:
Folate (B9): Vitamin nhóm B có vai trò quan trọng cho sự phát triển của mô và tế bào, đặc biệt là cần thiết cho phụ nữ trong thời kỳ mang thai.
Kali: Chế độ ăn giàu kali có thể giúp giảm huyết áp và tích cực đến sức khỏe tim mạch.
Sắt: Là một khoáng chất cần thiết, có nhiều chức năng quan trọng trong cơ thể và đóng vai trò quan trọng trong việc vận chuyển oxy trong hồng cầu.
Vitamin C: Là một chất chống oxy hóa quan trọng cho chức năng miễn dịch và sức khỏe của da.
Một nghiên cứu bằng ống nghiệm sử dụng các tế bào ở người cho thấy rằng chiết xuất củ dền có hàm lượng chất betalain cao, làm giảm sự phát triển của tế bào ung thư tuyến tiền liệt và ung thư vú.
Cải thiện chức năng não
Oxit nitric làm giãn các mạch máu, từ đó tăng lưu lượng máu tới não giúp não thực hiện chức năng của mình tốt hơn. Điều này là đặc biệt quan trọng đối với người cao tuổi, các nghiên cứu cho thấy khả năng tạo ra oxit nitric sẽ giảm khi chúng ta già đi, cùng với sự chuyển hóa năng lượng và hoạt động của các nơron trong não.
Hạn chế chế táo bón
Một củ dền chứa khoảng 2 – 3% chất xơ. Do đó, việc ăn củ dền hoặc uống nước ép củ dền thường xuyên sẽ giúp cải thiện và nâng cao sức khỏe của hệ tiêu hóa. Đồng thời, giúp giảm nguy gặp phải các vấn đề như táo bón, bệnh viêm ruột (IBS) và viêm túi thừa. Ngoài ra, việc thêm các thực phẩm giàu chất xơ vào chế độ ăn, chẳng hạn như củ dền, còn giúp giảm nguy cơ mắc các bệnh mãn tính như ung thư ruột kết, bệnh tim và tiểu đường loại 2.
Giảm cân hiệu quả
Củ dền có ít calo, chất béo nhưng có hàm lượng nước cao, điều này có thể giúp cân bằng năng lượng một cách hiệu quả. Ngoài ra, việc thêm các thực phẩm ít calo như củ dền vào chế độ ăn còn có thể giúp giảm cân. Đặc biệt, củ dền còn lượng protein và chất xơ vừa phải. Đây là hai chất dinh dưỡng quan trọng để duy trì cân nặng khỏe mạnh.
Đặc biệt, tác dụng của củ dền trong việc giảm cân còn đến từ lượng chất xơ mà loại củ này sở hữu. Chất xơ trong củ dền có thể giúp giảm cân bằng cách giảm bớt sự thèm ăn.
Hỗ trợ gan khỏe mạnh
Chức năng của gan là làm sạch máu và “giải độc” cơ thể. Để giúp gan bớt “vất vả”, có thể thêm vào chế độ ăn các món ăn được chế biến từ củ dền. Một nghiên cứu cho thấy betaine, một loại axit amin có trong củ dền có tác dụng bảo vệ gan ở những người mắc bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu. Ngoài ra, một đánh giá toàn diện cũng tìm thấy bằng chứng về tác dụng có lợi của betaine, bao gồm khả năng bảo vệ chống lại các bệnh liên quan đến gan và các bệnh khác.
Những lưu ý khi sử dụng củ dền
– Không pha chung với sữa. Nên uống nước ép củ dền tươi, hạn chế các loại nước ép củ dền chế biến sẵn bởi các sản phẩm này có thể chứa nhiều đường.
– Thời điểm nên uống nước ép củ dền là vào buổi sáng, sau khi ngủ dậy hoặc sau khi ăn 2 giờ.
– Nguy cơ sỏi thận: Việc ăn củ dền đỏ hoặc dùng nước ép của củ dền nhiều có thể gây tái phát hoặc khiến tình trạng sỏi thận trở nên nghiêm trọng hơn. Nguyên nhân là chất oxalate có trong củ dền đỏ có đặc tính như một chất kháng dinh dưỡng, góp phần hình thành nên sỏi thận.
– Không nên nấu nhừ củ dền: Khi chế biến các món ăn từ củ dền, không nên nấu quá chín vì như vậy sẽ làm giảm hàm lượng chất dinh dưỡng có trong củ dền, khiến tác dụng của củ dền đối với sức khỏe không được tối ưu.
– Tác dụng ngược hạ huyết áp: Nước củ dền có thể làm giảm huyết áp. Tuy nhiên, nếu sử dụng quá nhiều, điều này có thể khiến huyết áp hạ thấp quá mức bình thường.
