Trong một lần tình cờ đi khám sức khỏe, một phụ nữ Việt kiều bất ngờ phát hiện men gan tăng cao. Khi khai thác tiền sử, bác sĩ phát hiện bệnh nhân có thói quen dùng thuốc sai cách.
ThS.BS Đoàn Dư Mạnh – Phó Giám đốc Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện Phương Đông (Hà Nội) – là người trực tiếp thăm khám ca bệnh. Theo bác sĩ Mạnh, bệnh nhân là Việt kiều về nước nghỉ ngơi, tranh thủ kiểm tra sức khỏe tổng quát.
Kết quả cho thấy bệnh nhân bị thoái hóa cột sống cổ, tuy nhiên điều đáng chú ý là chỉ số men gan tăng vọt như người uống rượu lâu năm.
Khi bác sĩ khai thác kỹ hơn tiền sử, bệnh nhân cho biết từng bị đau đầu từ cách đây 20 năm. Thay vì đi khám, bệnh nhân tự mua paracetamol uống tại nhà. Thấy thuốc có hiệu quả, bà duy trì thói quen dùng thuốc suốt hai thập kỷ.
Chia sẻ thêm về trường hợp này, bác sĩ Mạnh cho biết: “Tôi thật sự nể sức chịu đựng của gan, nhưng cũng rất lo vì tình trạng gan bệnh nhân đã bị tàn phá nghiêm trọng”.
Bác sĩ Mạnh nhận định tình trạng đau đầu nhiều khả năng có liên quan đến thoái hóa cột sống cổ – một nguyên nhân phổ biến gây đau đầu mạn tính. Tuy nhiên, điều đáng lo hơn là bệnh nhân có dấu hiệu nghiện thuốc giảm đau. Dù đã được bác sĩ tư vấn kỹ lưỡng về tác hại khi lạm dụng paracetamol, ngay sau khi rời phòng khám, bà vẫn lấy ra 2 viên thuốc giảm đau để uống tiếp.
Trước tình trạng này, bác sĩ Mạnh đã phối hợp cùng chuyên gia tâm lý để can thiệp hỗ trợ bệnh nhân cai thuốc giảm đau, bảo vệ chức năng gan.
Mua Son tint bóng căng mọng, trong trẻo BBIA Glow Tint 👙 🩱Dùng thuốc giảm đau không đúng cách có thể tàn phá gan không kém gì rượu (ảnh minh hoạ).
Hậu quả khi lạm dụng paracetamol
Paracetamol (acetaminophen) là thuốc giảm đau, hạ sốt thông dụng, được đánh giá là tương đối an toàn nếu dùng đúng liều. Tuy nhiên, việc lạm dụng hoặc dùng kéo dài có thể gây tổn thương gan nghiêm trọng.
Theo bác sĩ Mạnh, nguy hiểm của paracetamol nằm ở chỗ thuốc dễ dùng, hiệu quả nhanh, không gây khó chịu như rượu – nhưng độc tính với gan thì không hề kém cạnh.
Khi vào cơ thể, paracetamol được chuyển hóa qua gan. Khoảng 4% lượng thuốc biến thành một chất độc tên là N-acetyl-p-benzoquinonimin (NAPQI). Ở liều điều trị, NAPQI được trung hòa nhờ glutathione – một chất chống oxy hóa của cơ thể. Tuy nhiên, khi dùng liều cao hoặc kéo dài, glutathione không còn đủ để xử lý, khiến NAPQI tích tụ và phá hủy tế bào gan.
Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) đã nhiều lần cảnh báo về nguy cơ suy gan cấp, thậm chí tử vong do paracetamol nếu dùng vượt quá 4.000 mg/ngày ở người lớn. FDA cũng nhấn mạnh người dân cần cẩn trọng khi sử dụng nhiều loại thuốc có chứa paracetamol cùng lúc.
